شنیدن اسم سکته قلبی برای خیلی ها دلهره آور یا حتی ترسناک است؛ اما به جای ترسیدن، باید مراقب علائمی مثل درد و فشار در قفسه سینه، تنگی نفس، عرق سرد، حالت تهوع، سوزش سر دل یا درد بازو، فک و گردن باشید. به محض اینکه خودتان یا عزیزانتان با چنین علائمی روبرو شدید با 115 تماس بگیرید و تا رسیدن اورژانس، با مصرف آسپرین یا قرص زیر زبانی، از بروز عوارض وخیم جلوگیری کنید. چه بهتر که از همین امروز با ورزش منظم، تغذیه سالم، حفظ وزن طبیعی، دوری از استرس و پرهیز از دخانیات و مشروبات الکلی، از بروز سکته قلبی پیشگیری کنید.
سکته قلبی چیست؟
سکته قلبی، حمله قلبی یا انفارکتوس میوکارد (Myocardial Infarction)، همگی به یک اتفاق ناگهانی و خیلی مهم اشاره میکنند. لحظه ای که قلب دیگر خون و اکسیژن کافی برای ادامه تپیدن ندارد. در این شرایط حساس، خون رسانی به عضله قلب کم یا کاملا قطع میشود و به همین سادگی، زندگی شما به خطر میافتد.
دلیل اصلی چنین اتفاقی، گرفتگی شریان های کرونر است؛ یعنی همان رگ هایی که وظیفه دارند خون سرشار از اکسیژن را به قلب برسانند. این گرفتگی معمولا به خاطر جمع شدن تدریجی چربی و مواد دیگر در دیواره عروق و تشکیل چیزی به نام پلاک در دیواره رگ ها رخ میدهد. گاهی اوقات این پلاک ها پاره میشوند و با تشکیل لخته، مسیر عبور خون را به طور کامل میبندند. به این ترتیب، بخشی از عضله قلب که از این مسیر تغذیه میشده، بی اکسیژن میماند و سلول هایش شروع به مردن میکنند.
نکته مهم اینجاست که حمله قلبی یک وضعیت فوری و اورژانسی است و هر ثانیه در آن ارزش بسیار بالایی دارد. اگر فرد در همان دقایق اولیه تحت درمان قرار بگیرد، شانس نجات جانش و کاهش آسیب قلبی بسیار بالا خواهد بود.
شما میتوانید برای دریافت نوبت بر روی دکمه زیر کلیک کنید.
سکته قلبی چه علائمی دارد؟
علائم سکته قلبی بسته به سن، جنس فرد، میزان گرفتگی سرخرگ ها متفاوتند. گاهی اوقات این علامت فقط با یک درد خفیف در قفسه سینه بروز میکنند و بعضی وقتها هم هشدارهای جدی تری به همراه دارند.
درد قفسه سینه
اولین و شایع ترین علامت انفارکتوس میوکارد، احساس دردی سنگین و ناخوشایند وسط یا سمت چپ قفسه سینه است. در چنین مواقعی احساس میکنید که یک وزنه سنگین روی قفسه سینه تان قرار گرفته و به قلبتان فشار میآورد. گاهی اوقات این درد برای چند دقیقه باقی میماند، لحظاتی فروکش میکند و بعد دوباره برمیگردد.
تنگی نفس
در برخی موارد، تنگی نفس قبل از شروع درد قفسه سینه رخ میدهد، ولی اغلب اوقات این دو علامت با هم بروز میکنند. اگر موقع استراحت و در حالت درازکش یا هنگام انجام فعالیت های ساده دچار تنگی نفس شدید، یعنی قلبتان نمیتواند خون را به خوبی پمپاژ کند و هر چه زودتر باید به پزشک مراجعه کنید.
درد سایر نقاط بدن
درد فک، گردن، پشت یا بازوی چپ هم جزو علائمی هستند که نباید نسبت به آنها بی تفاوت باشید. این درد، حتی گاهی تا معده هم کشیده میشود و سوء هاضمه یا حالت تهوع را به دنبال میآورد. به محض بروز چنین دردهایی، هر چه زودتر باید به اورژانس مراجعه کنید تا اقدامات فوری برایتان انجام شود.
احساس سبکی سر، ضعف و عرق سرد
برخی افراد در لحظات ابتدایی سکته قلبی، دچار احساس سبکی سر یا ضعف شدید ناگهانی میشوند. تعریق سرد هم یکی دیگر از علامت مهم است که حتما باید جدی گرفته شود. این علائم، نشانه کاهش ناگهانی جریان خون به مغز و ضعف عملکرد قلب هستند.
ضربان قلب نامنظم
تپش قلب، احساس لرزش در قفسه سینه یا ضربان نامنظم قلب، مخصوصا وقتی ناگهانی و همراه با سایر علائم باشند هم جزو نشانه های سکته قلبی هستند. این علائم نشان میدهند که خونرسانی به قلب مختل شده و این عضله مهم، برای ادامه فعالیتش تقلا میکند. در صورت بروز چنین علائمی، وقت را از دست ندهید و هر چه سریعتر با اورژانس (115) تماس بگیرید.
علائم حمله قلبی در زنان و مردان چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟
با وجود شباهت های زیاد علائم سکته قلبی در زنان و مردان، تفاوت هایی هم در نوع، محل درد و نشانه های حمله وجود دارد که توجه به آنها، روند تشخیص را برای پزشک راحت تر میکند. این تفاوت ها شامل موارد زیر میشوند:
| شدت درد قفسه سینه | آقایان معمولا با درد شدید و مشخص در قفسه سینه مواجه میشوند، ولی خانم ها این درد را به صورت احساس فشار یا ناراحتی مبهم تجربه میکنند. |
| محل درد | درد مربوط به حمله قلبی در خانم ها نه فقط در قفسه سینه، بلکه در کمر، گردن، فک، شانه یا بازوها هم حس میشود. |
| خستگی غیر معمول | احساس خستگی شدید، ناگهانی یا مزمن حتی بدون فعالیت، در زنان بیشتر بروز میکند. |
| اختلال خواب | یکی از علائم شایع سکته قلبی در خانمها، مشکل در به خواب رفتن یا پریدن های مکرر از خواب است. |
| اضطراب و احساس بی قراری | این عارضه در خانم ها بیشتر با اضطراب، دل آشوبی یا حس ترس بدون دلیل همراه است. |
| سوء هاضمه و مشکلات گوارشی | حالت تهوع، نفخ، یا سوزش سر دل قبل از حمله در زنان رایج تر است. |
| سرگیجه و سبکی سر | برخی از خانمها دچار گیجی یا غش میشوند. |
| عرق سرد | این علامت در هر دو جنس دیده میشود، ولی در خانمها با حالت تهوع همراه است. |
| تپش قلب | بعضی از خانمها قبل از حمله قلبی دچار تپش قلب شدید میشوند. |
| احساس ضعف یا بی حسی در اندام ها | بی حسی مخصوصا در دستها یا بازوها، در خانم ها بیشتر بروز میکند. |
در صورت بروز علائم سکته قلبی چه کار کنیم؟
اگر با علائم حمله قلبی روبرو شدید، بدون اتلاف وقت با اورژانس تماس بگیرید. تا وقتی نیروهای امدادی برسند، در حالت نشسته یا نیمه درازکش باشید و آرامشتان را حفظ کنید. اگر قرص زیرزبانی دارید، همان لحظه آن را مصرف کنید؛ اگر نه، یک قرص آسپرین ۳۲۵ گرمی یا دو قرص آسپرین ۸۱ گرمی میل نمایید.
در این شرایط، به هیچ عنوان رانندگی نکنید یا منتظر نمانید که علائم خودبخود از بین بروند. حتی اگر علائمتان خفیف بود یا بعد از چند دقیقه فروکش کردند، باز هم باید به پزشک مراجعه کنید. پشت گوش انداختن این علائم، گاهی اوقات به اتفاقات ناخوشایند و غیرقابل جبرانی ختم میشود.
در صورتی که قصد دارید مشاوره برای پیشگیری از سکته قلبی انجام دهید میتوانید از طریق شماره 02122903370 به صورت تلفنی نوبت دریافت کنید.
چه عواملی احتمال بروز سکته را افزایش میدهد؟
گفتیم که سکته قلبی به خاطر انسداد و گرفتگی یکی از عروق کرونر اتفاق میافتد. یکی از اصلی ترین دلایل این انسداد، بیماری عروق کرونر یا آترواسکلروز است. در این حالت، دیواره رگ ها بر اثر ابتلا به فشار خون بالا، دیابت و چربی خون کم کم سفت و باریک میشود.
اما این همه ماجرا نیست! گاهی اوقات فرد بدون هیچ بیماری زمینه ای دچار حمله قلبی میشود. برخی عوامل ناگهانی و محیطی که احتمال بروز سکته را بالا میبرند شامل موارد زیر میشوند:
- سیگار و قلیان جزو اصلی ترین دلایل سکته قلبی در جوانان هستند.
- آلودگی هوا و کم خوابی، تعادل بدن را بر هم میزنند و اکسیژن رسانی را مختل میکنند.
- چاقی، بی تحرکی و اضافه وزن، فشار زیادی به قلب وارد میکنند.
- مصرف الکل و دخانیات، ریسک سکته را بالا میبرد.
- خشم و تنش عصبی شدید، به خصوص بعد از مشاجره یا عصبانیت ناگهانی، احتمال سکته قلبی را تا ۱۴ برابر بالا میبرد.
- فعالیت بدنی بسیار سنگین، مثل بلند کردن اجسام یا دویدن شدید، برای کسانی که ورزش نمیکنند، خطرناک است.
- حوادث ناگهانی طبیعی مثل زلزله و سیل با ایجاد شوک روانی به خصوص در بیماران قلبی، باعث بروز سکته میشوند.
چگونه از سکته قلبی پیشگیری کنیم؟
هیچ وقت برای پیشگیری از حمله قلبی دیر نیست؛ پس از همین الان، ورزش منظم را در برنامه روزانه تان بگنجانید. مصرف غذاهای چرب، پر کالری و کم ارزش مثل فست فود و تنقلات شور را کم کنید و به جای آنها، میوه و سبزیجات بیشتری مصرف کنید.
اگر وزنتان بالاست، به شکل صحیحی آن را پایین بیاورید و دور دخانیات و مشروبات الکلی را هم خط قرمز بکشید. اگر سابقه خانوادگی سکته قلبی دارید، حتما زیر نظر متخصص قلب و عروق باشید و چکاپ های منظم را انجام دهید. استرس زندگی تان را کم کنید و با خواب کافی و دوری از تنش عصبی، مراقب سلامت روح و جسمتان باشید.